Ukrajina

Ukrajina je država u istočnoj Evropi. Graniči se sa Rusijom na severoistoku, Belorusijom na severu, Poljskom, Slovačkom i Mađarskom na zapadu, Rumunijom i Moldavijom na jugozapadu, a na jugu izlazi na Crno more. Teritorija današnje Ukrajine je bila središte istočnoslovenske kulture u Srednjem veku, pre nego što je podeljena između raznih sila, kao što su Rusija, Poljska, Litvanija,Austrijsko carstvo i Otomansko carstvo. Kratki period nezavisnosti (1917-1921) nakon Oktobarske revolucije 1917, okončan je uključivanjem Ukrajine u Sovjetski Savez 1922. (Ukrajinska SSR). Sadašnje granice republike su uspostavljene 1954. Ukrajina je stekla nezavisnost nakon raspada Sovjetskog Saveza, 1991.


Istorija

Prvi čovek je naselio prostor današnje Ukrajine pre gotovo 300.000 godina. Tripiljska kultura (IV-III vek p. n. e.; bronzano doba), smatra se jednom od najstarijih kultura čiji su tragovi rasprostranjeni po celoj današnjoj jugozapadnoj Ukrajini. Kultura se naziva tripiljskom zbog naselja Tripilja gde je 1890. otkriveno i istraženo nalazište. Tripiljci su uzgajali žito, izrađivali glineno posuđe i svrdla kojima su obrađivali drvo i kamen. Tripiljska kultura se smatra vrhuncem razvoja neolitičkih poljoprivrednih i stočarskih plemena na tlu Evrope. Oko 1500. p. n. e. na prostoru današnje Ukrajine pojavila su se nomadska plemena. Jedno od tih plemena bili su Kimerijci (IX-VIII vek p. n. e.), o kojima je ostao trag i u pisanim izvorima. O slavnom plemenu nije pisao samo Homer u Odiseji, već i poznati antički autori poput Herodota, Kalimaha, Strabona. Kimerijci su zauzeli značajni prostor između Dnjestra i Dona a naselili su i krimsko poluostrvo. Smatra se da su oni potomci starog iranskog nomadskog plemena, genetski bliski Skitima, a upravo je Skitima, iranskom nomadskom plemenu iz Središnje Azije, u VII veku p. n. e. uspelo potisnuti Kimerijce iz današnjih ukrajinskih stepa. Nekako su u to isto vreme Grci počeli sa osnivanjem prvih kolonija na severnim obalama Crnog mora. Skiti su utemeljili moćnu državu i vladali tim područjem do oko 200. godine p. n. e. dok ih odatle nije proteralo drugo nomadsko pleme – Sarmati.
Na razmeđu II i III veka nove ere kroz Ukrajinu prolazi put germanskog plemena Gota. Njih 375. godine pobeđuje azijsko pleme Huni. Oni su ubrzo nakon toga stvorili moćnu državu koja se prostirala između Dona i Karpata. Na njenom je čelu bio Atila (umro 451.), no nakon nekoliko poraza u sukobima sa Rimljanima i njihovim saveznicima, država gubi moć i raspada se.
Pradomovina Slovena nema opšteprihvaćenu teritoriju. Prve zapise o Slovenima susrećemo kod rimskih autora (I-II vek) Plinija Starijeg, Tacita, Ptolomeja, gde se Sloveni nazivaju Venedima ili Venetima. Etnonim tj. naziv Sloven se prvi put susreće kod vizantskih autora. Po nekim izvorima Sloveni su se već u VI veku podelili na tri velike grupe: Venedi (Visla), Anti (Dnjepar) i Sloveni ili Sklavini (Dunav). Većina istoričara smatra seobu plemena Anta i Sklavina početkom formiranja odvojenih slovenskih naroda a samim time i ukrajinskog naroda. Poslednje velike seobe naroda na prostoru Ukrajine bile su one Bugarai Mađara, ali u to vreme već je bila ustoličena jedna od najvećih i najmoćnijih evropskih država – Kijevska Rusija.


Demografija

Etnički Ukrajinci sačinjavaju oko 77.8% sveukupnog stanovništva Ukrajine. Od nacionalnih manjina najbrojniji su Rusi 17.3% iza kojih slede Rusini (Zakarpatska oblast) oko 0.9%. Važno je napomenuti da službena ukrajinska vlast ne priznaje Rusine kao poseban narod, već kao deo ukrajinskog etnosa, a njihov rusinski jezik, ukrajinskim dijalektom. U Hrvatskoj i Srbiji (na prostoru AP Vojvodina), Rusini su priznati kao nacionalna manjina.
Od ostalih manjina prisutni su Rumuni i Moldavci (0.8%), Belorusi (0.6%), Krimski Tatari (0.5%), Bugari (0.4%), Mađari, Poljaci (0.4%), Jevreji (0.3%) iRomi.


Jezik

Službeni jezik u Ukrajini je ukrajinski, iako je znanje ruskog jezika veoma važno kako na kulturnom tako i na ekonomskom planu. Ukrajinski govori oko 55% dok ruski oko 45% stanovništva (oko 67,5% stanovnika smatra ukrajinski svojim materinjim jezikom, dok ruski smatra 29,6% stanovnika, prema popisu iz 2001). Književni ukrajinski se govori u zapadnoj Ukrajini, najviše u Lavovu. Ruski prevladava u središnjoj Ukrajini i u velikim gradovima (Kijev, Odesa), dok je suržik (mešavina ukrajinskog i ruskog, karakterističan po korištenju ukrajinske gramatike i fonetike i ruskog rečnika) rasprostranjen po ruralnim područjima i manjim gradovima. Istočna Ukrajina je pod snažnim ruskim uticajem i tamo sa visokim postotkom prevladava ruski jezik. Na Krimu, ukrajinski jezik je skoro odsutan, uprkos pokušajima njegovog uvođenja kao jedino dopuštenog jezika u administraciji, medijima i reklamiranju.


Hrana i piće

Najpoznatije supe su borshch (među slovenskim narodima vrlo dobro poznata supa sa cveklom, kupusom i mesom) i solyanka (supa sa pečurkama, mesom ili ribom). Za njima sledi ukha - riblja čorba.

Supe ustupaju mesto glavnim jelima:
blyntsi - palačinke punjene mesom, sirom i drugim nadevima
shashlyk - ražnjići od marinirane jagnjetine i povrća
pyrohy - prženi valjušci. Mogu biti i desert zavisno od toga čime je punjeno (npr. voće, mak, itd.)
varenyky - valjušci punjeni mesom i povrćem
deruny - krompirove palačinke
mlyntsi - palačinke punjene svežim sirom, voćem, mesom
holubtsi - sarma sa listom zelja ili vinove loze, mlevenim mesom i prosom ili rižom
kasha hrechana zi shkvarkamy - heljda sa usitnjenom prženom slaninom i lukom
punjene tikvice ili patlidžani
kovbasa - kobasica
pechenya - pečeno meso (svinjetina, jagnjetina, govedina, teletina i dr.).

Kada govorimo o piću, ne smemo zaboraviti mineralnu vodu, kefir, kompot i kvas koji su glavna bezalkoholna pića. Horilka je naziv za votku, a preporučujemo da probate Nemiroff Wodku i Olimp.
Najveći proizvođači piva (pyvo) jesu Chernihivske, Slavutych, Rogan, Lvivske, Obolon i dr.


Ukrajina
Glavni grad: Kijev
Službeni jezik: ukrajinski
Nezavisnost: raspadom Sovjetskog Saveza 24. avgusta 1991.
Površina:
- Ukupno 603.628 km²
- Voda (%) 7%
Stanovništvo:
- 2008. 46.143.700
- Gustina 76/km²
Valuta: Grivnja
Vremenska zona: UTC +2 do +3
Pozivni broj: +380