Tanzanija

Ujedinjena Republika Tanzanija je država na istočnoj obali Afrike. Graniči se sa Kenijom i Ugandom na severu, Ruandom, Burundijem i Kongom na zapadu, Zambijom, Malavijem i Mozambikom na jugu, i Indijskim okeanom na istoku. Ime je dobila po Tanganjiki, kontinentalnom delu države, i ostrvu Zanzibar.
Zemlja je bila član Komonvelta sve do sticanja nezavisnosti 1961. Tanganjika se 1964. ujedinila sa Zanzibarom i ostrvom Pemba čime je nastala Ujedinjena Republika Tanganjika i Zanzibar, kasnije preimenovana u Ujedinjena Republika Tanzanija. 1996. prestonica Tanzanije je premeštena iz Dar es Salama u Dodomu.


Istorija

Tanzanija je bila deo Nemačke Istočne Afrike od 1880-ih do 1919. kada je postala Britanski protektorat sve do sticanja nezavisnosti 1961.Džulijus Njerere je postao 1960. premijer Tanganjike, položaj na kome je ostao i po sticanju nezavisnosti. Tanganjika i susedni Zanzibar, koji je stekao nezavisnost 1963., su se ujedinili 1964. u Tanzaniju. Njerere je uveo afrički socijalizam (Ujama) koji je naglašavao pravdu i jednakost. Međutim Ujama se pretvorio u ekonomsku katastrofu te je, zbog propasti kolektivnih farmi, doveo do nestašice hrane.
1979. Tanzanija je objavila rat Ugandi, nakon što je ova pokušala da osvoji teritorije na severu Tanzanije. Tanzanija je ne samo oslobodila svoje teritorije nego je i izvršila i invaziju na Ugandu i svrgnula Idi Amina. Njerere je 1985. predao vlast Ali Hasan Mviniu, ali je zadržao mesto predsednika vodeće stranke Čama Ča Mapinduzi (CCM) sve do 1990. kada je predao kontrolu Mviniju.
1990. u Tanzaniji je prvim višestranačkim izborima završeno doba jednostranačnosti. Međutim CCM je nadmoćno dobio izbore, a njihov kandidad Benjamin Mkapa je postao novi predsednik.
2001. najmanje 21 osoba je (uglavnom članova partije Civik Unajted Front) ubijeno na Zanzibaru kada je policija otvorila vatru na demonstrante koji su zahtevali ponavljanje izbora.
Krajem 2004. zemljotres na drugoj strani Indijskog okeana i cunami koji se pri tom podigao stigao je i do obala Tanzanije, pri čemu je život izgubilo 11 osoba. U luci Dar es Salem, tanker je izbačen na obalu pri čemu je došlo do oštećenja naftovoda.


Geografija

Tanzanija ima površinu od 945,087 kvadratnih kilometra. U severoistočnom delu zemlje se nalaze planine, među kojima Meru i Kilimandžaro, obe aktivni vulkani. Prirodna lepota Kilimandžara, i činjenica da je sa 6010 metra najviši vrh Afrike, privlači na hiljade turista godišnje.
Zapadno od njih se nalazi Nacionalni park Serengeti, čuven po godišnjoj migraciji miliona gnua, i po velikom broju lavova, leoparda, slonova, nosoroga i bivola. Blizu parka se nalazi Olduvai klisura u kojoj su pronađeni mnogi od najstarijih ljudskih fosila.
Dalje na zapadu se nalazi Viktorijino jezero, najveće afričko jezero i izvor Nila. Jugozapadno od njega, razdvajajući Tanzaniju od Demokratske Republike Kongo, se nalazi jezero Tanganjika, koje je drugo najstarije i drugo po dubini jezero na svetu posle Bajkalskog jezera.
Centralni deo Tanzanije čini veliki plato, sa nizijama i plodnom zemljom, u njemu se nalazi nova prestonica Dodoma.
Istočna obala je topla i vlažna, na njoj se nalazi bivša prestonica i najveći grad Dar es Salem. Severno od Dar es Salema se nalazi ostrvo Zanzibar, polu-autonomna teritorija Tanzanije poznat po začinima. Na severu od Zanzibara se nalazi manje poznato ostrvo Pemba.


Klima

Klima Tanzanije varira od tople i vlažne na obali, do umerenije klime na uzvišenom centralnom platou. Tanzanija ima dve kišne sezone, jednu dužu od marta do maja, i kraću od novembra do januara.


Demografija

Jula 2003 populacija Tanzanije je bila procenjena na 35,992,454 stanovnika.
Gustina naseljenosti Tanzanije varira od 1 osobe po kvadratnom kilometru u suvim regionima do 51 osobe po kvadratnom kilometru na visoravnima sa dosta vodu do 134 osobe po kvadratnom kilometru u Zanzibaru, prosečna gustina naseljenosti je 20 osoba po kvadratnom kilometru.
Afrička populacija se sastoji od više od 120 etničkih grupa, od kojih Sukuma, Haja, Niakiusa, Niamvezi i Čaga imaju više od milion članova. Većina Tanzanijaca, uključujući i plemena kao što su Hehe, Sukuma i Niamvezi, pripadaju Bantu grupi. Grupi Niolitskih naroda pripadaju nomadska plemena Masai i Luo, koji se većem broju mogu naći u Keniji. Dve male grupe govore govore jezike koji pripadaju Kosijanskoj grupi, to su Bušmani i Koikoi. Grupe koje govore Kušitski, poreklom iz etiopske visoravni, žive u nekoliko područja Tanzanije.
Iako većina afričke populacije na Zanzibaru dolazi sa kontinenta, jedna grupa poznata kao Širazi vodi poreklo od persijskih naseljenika na ostrvu. Ne-afrikanci čine 1% stanovništva. Azijska zajednica, među kojima Hindu, Siki, Goanci, Šitski i Sunitski muslimani, je opala za 50% u poslednjoj deceniji na 50,000 na kontinentu i 4,000 na Zanzibaru. Broj Arapa je procenjen na 70,000 a Evropljana koji žive u Tanzaniji je 10,000.
Svaka etnička grupa govori sopstveni jezik, ali je nacionalni jezik Svahili.


Ujedinjena Republika Tanzanija
Glavni grad: Dodoma
Najveći grad: Dar es Salam
Službeni jezik: Svahili
Nezavisnost: od UK 26. aprila 1964.
Površina:
- Ukupno 945.087 km²
- Voda (%) 6,2
Stanovništvo:
- 2005. 37.849.133
- Gustina 41/km²
Valuta: Šiling (TZS)
Vremenska zona: UTC +3
Pozivni broj: +255