[b]Leskovac[/b]
Grad se nalazi na reci Veternici nedaleko od njenog ušća u Južnu Moravu, u širokom polju zaklonjenom sa svih strana, poznanom u srednjem veku kao župa Dubočica.
Sredinom XII veka Stefan Nemanja, iako još uvek samo brat vladara, dobio je na poklon ovu oblast od vizantijskog cara Manojla Komnina. Turci su grad osvojili 1454. nakon herojske odbrane Nikole Skobaljića. U XVIII veku Leskovac je postao važno trgovačko mesto pa su Turci ovde premestili sedište svog sandžaka.
Nakon srpskih ustanaka početkom XIX veka stanje ovdašnjih Srba znatno se pogoršalo usled bezvlašća i terora turskih i arbanaških aga i begova pa je 1841. grad zahvatila neuspešna pobuna. Oslobođenje od Turaka 1877. dovelo je do naglog preobražaja grada.
Zahvaljujući uzgoju konoplje i izradi proizvoda od nje Leskovac je pokrenuo svoju industriju koja se vremenom uglavnom orijentisala ka tekstilnoj proizvodnji pa je između dva rata grad nazivan ''Srpski Mančester'', a proizvodi iz Leskovca bili su prodavani i na dalekim svetskim tržištima.
Sve ovo nestalo je prvo u razornim i savršeno nepotrebnim anglo-američkim bombardovanjima 1944. koja su razorila grad, a zatim i u nacionalizaciji koja je usledila posle rata. No, jedna stvar je preživela, osvojila čitavu Srbiju, a potom i Balkan – čuveni ''Leskovački roštilj'', ime koje označava roštiljske specijalitete najboljeg kvaliteta.
Iako je najveći deo centra grada nakon Drugog svetskog rata preuređen u modernističkom stilu, u glavnoj gradskoj ulici, Bulevaru Oslobođenja, još uvek stoji nekoliko zgrada koje svojom veličinom i ukusom podsećaju na zlatno doba Leskovca. U Bulevaru Oslobođenja nalazi se i [b]stara kuća Šop-Đokića[/b] sa svojim širokim dvorištem, lep primer građanske arhitekture XIX veka, u kojoj je danas smeštena Turistička organizacija Leskovca. Najvažniji spomenici grada nalaze se u okolnim manjim ulicama.
Stara i nova crkva leže odmah u susedstvu Šop-Đokićeve kuće, sa druge strane Bulevara. [b]Stara leskovačka crkva [/b]podignuta je na samom početku XIX veka u uobičajenom što manje upadljivom stilu hrišćanskih bogomolja u turskim gradovima. Neprijateljski stav ka građenju bilo kakve crkve u gradu bio je tako snažan da su ovdašnji Srbi morali da lažno izjave da će novi objekat biti samo sveštenikova kuća pa je radi ubedljivosti na crkvu dodat i nefunkcionalni dimnjak. Pored arkada vodi šest stepenika, koliko je crkva ukopana u zemlju. Unutrašnjost je vrlo mračna jer je osvetljava samo par prozorčića. Lepo izrezbareni ikonostas delo je umetnika Samokovske škole.
Odmah do stare stoji [b]Nova crkva[/b], koja je, arhitektonski gledano, njena sušta suprotnost. To je stamena petokupolna građevina sa lepo izvedenom dekoracijom nadahnutom raznolikim stilovima srpskog srednjovekovnog nasleđa. Njena izgradnja privedena je kraju 1931. godine po planovima ruskog emigranta Vasilija Androsova, dok je fresko slikarstvo u crkvi rad još jednog Rusa - Andreja Bisenka.
Samo nekoliko metara dalje, u staroj kući Bore Dimitrijevića – Piksle nalazi se[b] Narodni muzej[/b] (Stojana Ljubića 2, tel. 016/212-975, otvoren od utorka do subote od 8 do 16 časova). Najzanimljivija od muzejskih zbirki je ona predmeta iskopanih u Caričinom Gradu.
Izvor: Srbija na dlanu
