Meksiko

Sjedinjene Meksičke Države je država koja graniči na severu sa SAD, na jugoistoku sa Gvatemalom i Belizeom, na zapadu sa Tihim okeanom, a na istoku sa Meksičkim zalivom i Karipskim morem.


Istorija

Davnu prošlost Meksika obeležile su brojne civilizacije. Prvi stanovnici su bili lovci iz Azije, koji su ovamo došli u vreme ledenih doba.
Najvažnije kulture na teritoriji Meksika bile su:
Olmeci (vrhunac imali oko 1200. p.n.e, do 500. p. n. e.)
civilizacija Teotiuakana (godine 400.-500. nove ere)
Zapoteci (200.-700. nove ere)
Maje (200.-900. nove ere)
Tolteci (1000.-1200. nove ere)
Asteci (1200.-1500. nove ere)
Godine 1519. Ernan Kortes započinje osvajanje Meksika. Od 1521. godine astečkadržava je pokorena i započinje kolonijalno razdoblje Meksika, koji je deo Nove Španije. Domoroci su pretvoreni u robove i kmetove. Meksikom su vladali španski potkraljevi, a najveću su moć imali crkva i krupni veleposednici. Kada je Španija u 18. veku počela gubiti svetsku moć u korist Velike Britanije postupno jača pokret za nezavisnost od Španije. Nezavisnost je proglašena 1810. godine, ali je španska vlast ukinuta nakon dugog ratovanja tek 1821. Agustin de Iturbide se proglasio carem Meksika kao Augustin I, ali je već 1823. morao abdicirati. Nakon sticanja nezavisnosti, Meksiko je postupno gubio delove teritorija. Teksas je 1836. proglasio nezavisnost, koju je Meksiko priznao nakon ratnog poraza. Nakon Američko-meksičkog rata 1846 - 1848, Meksiko je ostao bez severnog dela Kalifornije i Novog Meksika. Francuzi su 1863. zauzeli glavni grad Meksiko i proglasili Maksimilijana za cara Meksika uz podršku lokalnih veleposednika. Usledio je gerilski rat protiv njih. Francuzi su se 1866. morali povući zbog pritiska SAD. Porfirio Diazje vladao 1877 - 1911, uz mali prekid, što je dovelo do novog osiromašenja seljaka i povećanja broja bezemljaša. Vođa meksičkog seljačkog pokreta za agrarnu reformu u Meksičkoj revoluciji (1910 - 1917) bio je Emilijano Zapata.


Geografija

Meksiko je država koja se nalazi u južnom delu Severne Amerike, između SAD na severu, Meksičkog zaliva na istoku, Belizea i Gvatemale na jugu i jugoistoku i Tihog okeana na zapadu i jugozapadu.
Meksiko je deo Severnoameričkog kontinenta, dok se njegov južni deo smatra delom srednjoameričke prevlake. Meksiko ima površinu od 1.972.540 km², od čega je 1.923.046 km² kopno, a 49.176 km² pod vodom. Dužina morskih obala je 12.540 km, od čega je 8.200 km na Pacifiku, a 3.200 km na atlantskoj obali.
Najveći deo Meksika je visoravan oivičena visokim planinama Zapadne, Istočne i Južne Sijera Madre. Severni deo Meksika je ujedno i najširi deo teritorije Meksika. Tu se pružaju planinski lanci Zapadna Sijera Madre i Istočna Sijera Madre, koji između sebe zatvaraju središnju visoravan Mesetu. Tu se još nalaze i vulkani Nevado de Toluka (4.578 m), Popokatepetl (5.452 m), Orizaba (5.700 m) i dr. U južnom delu Meksika nalazi se dolina reke Balsas koju sa juga zatvara gorje Južna Sijera Madre i gorje Čiapas. Meksiku pripadaju dva poluostrva: Jukatan na istoku i Kalifornija na zapadu. Najveće reke u Meksiku su Santjago i Balsas. U središnjoj zavali nalazi se nekoliko jezera: Čapala, Kuiceo i druga.
Najveći gradovi Meksika su Grad Meksiko sa svojim satelitom Ekatepek de Morelos, Gvadalahara, Puebla, Sjudad Huarez, Tihuana, Monterej i Leon.


Klima

Meksiko je klimatski raznolika zemlja. Klimatski se deli na tri visinska pojasa. Najniži tierra caliente (vruća zemlja) obuhvata tropske ravnice u istočnom primorju sa visokom temperaturom i velikom količinom padavina. Iznad tog vrućeg pojasa nalazi se tierra templada (umerena zemlja) sa umerenom klimom koja je povoljna za život i rad čoveka. Iznad 2.000 m je tierra fría (hladna zemlja) gde su godišnja doba, a naročito leto i zima, izrazita. Unutrašnje zavale i ravnice imaju karakterističnu kontinentalnu klimu sa toplim letima i hladnim zimama. Na jugoistoku zemlje su tropske oblasti sa 8-10 vlažnih meseci godišnje. U oblasti povratnika, klima je sušna cele godine, dok je u oblasti poluostrva Kalifornije klima mediteranska.


Stanovništvo

Meksiko ima 110.000,000 stanovnika, po poslednjem zvanično sprovedenom popisu stanovništva (2009. godine), koji je sproveo meksički Nacionalni institut za statistiku, geografiju i informatiku, sa sledećim etničkim sastavom: 60% Mestika, 30% Indijanci (najviše narodi Maja i Nava), 9% Evropljani i 1% ostali, najviše Afrikanci.
Oko 5,8 % stanovništva govori izvorne indijanske jezike. Manje od 1 % stanovništva ne govori španski. Najzastupljeniji indijanski jezici su navatl (oko 1,6 miliona govornika) i majatan (oko 900.000). Od godine 2003, država priznaje 62 lokalna jezika.


Hrana i piće

Meksička se kuhinja danas diferencira po regijama usled različite klime, geografskog položaja i etničkih razlika. Jedno joj je zajedničko: meksikanci dan započinju obilnim doručkom, nastavljaju kasnim ručkom (comida) i zaključuju večerom (over sena).
Kvalitetni sastojci osnovni su deo svake uspešne kuhinje, pa tako i meksičke. Ključne namirnice meksičke kuhinje su:
kukuruz , čili , poreklom iz područja današnjeg Meksika. Samo u Meksiku postoji oko 100 vrsta čili papričica. Najpopularnije vatrene i aromatične papričice su: jalapeño, habanero, guajillo, poblano, serrano, ancho, cascabel, chipotle..., pasulj , paradajz , voće , flor de calabaza , tajni sastojak koji se koristi u svemu od supa do raznih soseva, heutlacoche , mala, tamna, vrlo kremasta i ukusna pečurka.
Meksička kuhinja poznata je po intenzivnim i raznolikim ukusima, šarenim dekoracijama i bogatstvu začina. Oslanjajući se na ponudu modernih restorana pomislili bismo da se ona sastoji isključivo od tacosa, quesadilla, enchilada i carnitasa , ali tu su još mnoga jela.
Na primer, vekovima star mole poblano - tamni i gusti umak napravljen od suvog čilija, orašastih plodova, semenki, začina, kakaa i drugih namirnica;
chimichanga (buritto pržen u ulju);
salsa (smeša paradajza, luka i čilija);
tostadas (kukuruzni tortilla čips);
guacamole (avokadov sos);
tortillas (kukuruzna/pšenična palačinka);
buritto (bela tortilla sa mesom, pasuljem i sirom);
atole (gusta vruća kaša od kukuruza);
chorizo (začinjena svinjska kobasica sa belim lukom i crvenim čilijem);
fajita (odrezak ili piletina sa žara u tortilli);
empanada (punjeno voćno testo).

Slavna su i meksička pića, kao što su meskal i popularna tequilla , koja se proizvodi od agave. Ima dosta vrsta piva, a žedni neće ostati ni ljubitelji vina. U Meksiku probajte i margarite , posebno one sa Tamarindo y mango, Flor de Jamaica ili Grand Marnierom sa limunom. Ističu se i likeri od kafe, kukuruza i palme, punčevi i voćni fermentirani napitci. Sok od agave, svježi voćni sokovi, kakao i kafa dobar su bezalkoholni izbor.


Sjedinjene Meksičke Države
Glavni grad: Meksiko (grad)
Službeni jezik: španski i 62 indijanska jezika
Nezavisnost: od Španije 16. septembar 1810.
Površina:
- Ukupno 1.972.550 km²
- Voda (%) 2,5
Stanovništvo:
- 2009. 107.550.697
- Gustina 54/km²
Valuta: Pezos (MXN)
Vremenska zona: UTC -8 do -6
Pozivni broj: +52