Maroko

Kraljevina Maroko je zemlja na severozapadu Afrike. Izlazi na Atlantski okean i Sredozemno more. Graniči sa Alžirom na istoku iZapadnom Saharom na jugu.
Maroko je proglasio suverenost nad Zapadnom Saharom i drži najveći deo njene teritorije još od 1975. godine.


Istorija

Prvi zabeleženi stanovnici područja današnjeg Maroka bili su Berberi. Krajem 7. veka sa istoka su stigli arapski osvajači i doneli islam. U11. veku područje je postalo deo države Almoravida, a u 12. veku Almohada. U 16. veku Marokanci su se uspeli odupreti pokušajima evropske kolonizacije i otomanskim osvajačima koji su zauzeli susedni Alžir i na taj način stvorili zasebni identitet. Godine 1666. lokalni vladar sa severoistoka Ar-Rašid zauzeo je Fes, a nešto kasnije i većinu marokanske unutrašnjosti, utemeljivši tako dinastiju Alavi koja vlada Marokom do danas.
Godine 1830. Francuzi su osvojili susedni Alžir, ali je Maroko ostao nezavisan sve do početka 20. veka kada je Velika Britanija popustila pred zahtevima Francuske i otvorila joj put prema većem uticaju u zemlji. Francuskim pretenzijama u Maroku protivila se Nemačka, pa je diplomatska kriza u dva navrata, 1906. i 1911. zamalo prerasla u oružani sukob velikih sila. Godine 1912. Maroko je postao francuski protektorat pod formalnom upravom sultana, ali sa stvarnom moći u rukama francuskog glavnog rezidenta. Severni deo zemlje dospeo je pod upravu Španije sa središtem u Tetuanu, a Tanger je postao međunarodni grad.
Za vreme francuske vlasti administrativni centar Maroka premešteno je iz unutrašnjosti na obalu. Luka Kazablanka je izrasla u milionski grad, industrijski i financijski centar sa značajnom zajednicom Evropljana, a Rabat postao nova prestonica. Nakon Drugog svetskog rata sve su izraženije bile težnje Marokanaca za samostalnošću, utelovljene u osobi sultana Muhameda V. Francuska je pokušala zaustaviti osamostaljenje, ali je u drugoj polovini 1950ih morala popustiti i Maroko je 1956. postao nezavisna monarhija, a godinu dana kasnije sultan Mohamed proglasio se kraljem.
Marokansku nezavisnost obeležila je duga (1961. – 1999.) vladavina kralja Hasana II, koji je kombinacijom autoritarne i umereno reformističke politike uspeo održati jedinstvo i političku stabilnost zemlje. Maroko je za razliku od mnogih arapskih zemalja ostao čvrsto na strani Zapada u Hladnom ratu. Godine 1976. Hasan je u savezništvu s Mauritanijom zauzeo susednuZapadnu Saharu, bivšu špansku koloniju s vrednim ležištima fosfata, otpočevši time sukob sa zapadnosaharskim gerilskim pokretom Polisario, kog je podržavao susedni Alžir.
U 1990ima u Maroku je započeo proces postupne demokratizacije. Hasana je naslijedio sin Muhamed VI, koji je ubrzao političke i društvene reforme.


Geografija

Relativno široku niziju uz obalu Atlantskog okeana uokviruju sa severa planina Rif, paralelno mediteranskoj obali, a sa istoka i juga planine Atlasa u kojem se nalazi i najviši vrh, Džebel Toubkal (4.165 m).


Klima

Klima Maroka je veoma raznolika. Uz obalu severnog dela Maroka klima je mediteranska, a u unutrašnjosti nešto oštrija, sa hladnijim zimama i toplijim letima. Količina padavina opada od severa prema jugu u kojem se nalazi Sahara. Planinski vrhovi na severu pokriveni su snegom veći deo godine.


Stanovništvo

Glavni jezici stanovništva su arapski, odnosno njegovo narečje koji se značajno razlikuje od standardnog jezika, i narečja berberskog kojima se govori uglavnom u planinskim područjima. Stanovništvo Maroka je mešavina mnogih skupina, od starosedelaca Berbera, preko doseljenika iz severne i podsaharske Afrike, do izbeglica sa Iberijskog poluostrva nakon rekonkviste.
Državna religija je islam, kojoj pripadaju gotovo svi stanovnici. Većina Marokanaca po veri su sunitski muslimani, kojima pripadaju Arapi i Berberi.
Maroko je po broju stanovnika četvrta arapska zemlja, iza Egipta, Sudana i Alžira. Arapi su došli u Maroko u 7. veku i tamo uspostavili svoju kulturu. Jevrejska zajednica u Maroku se značajno smanjila, a trenutno broji oko 7.000 stanovnika.


Hrana i piće

Marokanska kuhinja je neobično maštovita, raznolika i aromatična.
Cous-cous je izvorno berbersko jelo od pšeničnog griza obrađenog na poseban način koji se kuva na pari i po kojem je dobilo ime i ragua od povrća i mesa sa začinima.
Tajine je jelo od mesa i povrća koje je naziv dobilo po okrugloj zemljanoj posudi sa specifičnim poklopcem u kojem se kuva.
Harira je supa od komadića jagnjetine, slanine, paradajza i luka koja se jede kao prvi obrok u dane posta, nakon zalaska sunca.


Kraljevina Maroko
Glavni grad: Rabat
Službeni jezik: arapski
Nezavisnost: od Francuske 2. marta 1956.
Površina:
- Ukupno 446.550 km²
Stanovništvo:
- 2005. 33.241.259
- Gustina 181/km²
Valuta: dirham
Pozivni broj: +212