Malta

Republika Malta je mala i gusto naseljena ostrvska zemlja koju sačinjava arhipelag u sred Sredozemnog mora. Mada Malta geofizički čini deo severne Afrike - leži na afričkoj kontinentalnoj ploči, pravo na jug od Sicilije, istočno od Tunisa i severno od Libije - ova zemlja se geopolitički nalazi u južnoj Evropi.
Malteški jezik je jedini semitski jezik iz afro-azijske porodice jezika koji se govori u državi koja geopolitički pripada Evropi.


Geografija

Republika Malta je ostrvska država u Sredozemnom moru. Ova država sastoji se od nekoliko ostrva, od kojih su tri naseljena: Malta , koja je ujedno i najveće ostrvo i na kojem živi najveći deo stanovništva, Gozo i Komino. Udaljena je na oko 93 km od italijanskog ostrva Sicilije i oko 360 km od Libije. Ostrva su bogata zalivima, koji služe kao dobre prirodne luke. Predeo ostrva karakterišu mala brda i polja dok na njemu nema stalnih reka i jezera. Najviša tačka je Ta' Dmejrek (253 m) na ostrvu Malta koja se nalazi blizu Dinglija.


Istorija

Malta je kao feničanska kolonija pala pod vlast Kartagine u šestom veku pre nove ere. Pod rimsku vlast je došla 218. za vreme Punskih ratova. U četvrtom veku dolazi pod vlast Vizantije. Arapi su njome vladali od 870, od 1090. do 1530. bila je pod vlašću Sicilije. U periodu između 1530. i 1798. je bila pod malteškim viteškim redom Svetog Jovana, dok je pod francuskom vlašću bila od 1798. do 1814. Malta je bila engleski posed od 1814. do 1964. i bila je utvrđena ratna luka engleske sredozemne flote. Odlukom Ustavne konferencije jula 1964. u Londonu dobila je status dominiona i postala član Komonvelta. Malta je nezavisnost stekla 21. septembra 1964. godine, a proglasila se republikom u okviru Komonvelta 13. decembra 1974. Članica je Ujedinjenih nacija od 1964, a pokreta Nesvrstanih od 1974. Malta zauzima veoma važan vojno-strategijski položaj, pošto se nalazi u centru Sredozemnog mora, na raskršću važnih pomorskih puteva. SAD i Velika Britanija plaćaju Malti za zakup vojnih baza.


Stanovništvo

Prema procenama UN na Malti je 2007. živelo 419 285 stanovnika ili 1282 stanovnika po kvadratnom kilometru. Stanovništvo Malte čine najvećim delom Maltežani (mešavina italijanskog i arapskog stanovništva) 95,3%, Britanci 1,6% te ostali narodi 3,1%.
Prema veroispovesti na katolike otpada 97,3%, protestante 1,2% te na ostale vere 1,5 % stanovništva.
Glavni grad je La Valeta sa 6300 stanovnika, a ostali veći gradovi su Sliema (10 218), Birkirhara (21 858), Mosta (18 429), Kormi (16 559), Zabar (14 671).


Klima

Najniža zabeležena temperatura je izmerena 1905 - +1.1C, a najviša +43.8C avgusta 1999.
Sneg gotovo nikad ne pada. Tokom prethodnih 115 godina padao je samo tri puta februara1895., januara 1905. i tokom marta 1949.


Hrana i piće

Malteška kuhinja je tipično mediteranska koja se temelji na svežim lokalnim sezonskim prozivodima i plodovima mora, na koju je dosta uticala italijanska, posebno sicilijanska, španska, tunižanska kuhinja. Pojedina o strva imaju svoje specijalitete, kao što su:
Lampuki pita - pita od ribe.
Bragoli - Odrezak sa maslinama.
Fenek - Zec kuvan u vinu.
Ftira biż - żejt - Hleb sa uljem.
Pastizzi - Lisnato testo punjeno rižom ili svežim graškom.
Helwa tat - Tork - Šećerna mešavina smrvljenih i celih badema, nudi se tokom večere nakon obroka.
Kinnie - Bezalkoholno piće od gorke pomorandže.


Republika: Malta
Glavni grad: Valeta
Službeni jezik: malteški i engleski
Nezavisnost:
- Od UK 21. septembar 1964.
- Republika 13. decembar 1974.
Pristup u EU: 1. maj 2004.
Površina:
- Ukupno 316 km²
- Voda (%) 0,001
Stanovništvo:
- 2008. 413.609
- 2005. popis 404.500
- Gustina 1.282/km²
Valuta: Evro (EUR)
Vremenska zona: UTC +1 do +2
Pozivni broj: +356