Egipat

Arapska Republika Egipat je država u severoistočnoj Africi. Deo egipatske teritorije, Sinajsko poluostrvo, nalazi se na području Azije. Egipat pokriva površinu od oko 1.001.450 km². Na zapadu se graniči sa Libijom, na jugu sa Sudanom, na severu sa Sredozemnim morem, a na istoku sa Izraelom i Gazom. Nekada se u srpskom jeziku Egipat nazivao Misir i taj naziv se zadržao u starijim knjigama i poeziji.
Procena broja stanovika Egipta za jul 2009. je 83.082.869.
Egipat je 16. država po broju stanovnika u svetu, a treća u Africi (posle Nigerije i Etiopije).
Glavni grad je Kairo sa 17,8 miliona stanovnika u širem području.

Egipat je poznat po svojoj antičkoj civilizaciji i po nekim poznatijim svetskim spomenicima. Blizu Kaira nalaze se Sfinga i Velike piramide. U okolini grada Luksora, u centralnom Egiptu, nalazi se veliki broj antičkih arheoloških nalazišta kao što su hram u Karnaku i Dolina kraljeva. Danas je Egipat važan politički i kulturni centar Bliskog istoka.


Geografija

Geografski položaj Egipta izuzetno je povoljan. Sinajsko poluostrvo predstavlja kopneni most koji povezuje Egipat sa Azijom. Sredozemnim morem povezan je sa Evropom, dok Suecki kanal predstavlja važno čvorište trgovačkih puteva između kontinenata.
Na severu je Sredozemno more, na istoku Gaza, Izrael i Crveno more, na jugu Sudan, a na zapadu Libija. Prostiranje pravcem sever-jug iznosi 1.105 km, a istok-zapad 1.129 km. Površina Egipta iznosi 997.739 km² (bez sporne oblasti Halaib, površine 20.580 km²). Manje od desetine od ukupne teritorije Egipta je naseljeno i kultivisano. Teritorija obuhvata dolinu i deltu Nila, kao i Suecki kanal koji povezuje Sredozemlje sa Sueckim zalivom, rukavcem Crvenog mora.


Klima

Egipat se nalazi u suptropskom području.
Klimu odlikuju vruća i suva leta i tople zime, tj. topli periodi od maja do septembra i hladni od novembra do marta. Najviše temperature u oba perioda uslovljene su severnim vetrovima. U obalnim područjima prosečne temperature kreću se od maksimalne 37°C do minimalne 14°C. Velika temperaturna variranja najčešća su pojava u pustinjama od maksimalne dnevne 46°C do minimalnih 6°C tokom noći. Tokom zimskog perioda temperature tokom noći padaju i do 0°C. Područja sa najvećom vlažnošću nalaze se duž sredozemne obale, a prosečna količina padavina iznosi 200 mm godišnje, dok je prosečna količina padavina u Kairu samo 26 mm godišnje, a u pustinjskim oblastima kiša pada jednom u nekoliko godina. Količina padavina opada idući ka jugu, dok temperatura raste.
Kamsin (suv i topao pustinjski olujni vetar) javlja se u aprilu i maju, a dostiže brzinu i do 150 km/h.


Religija

Službena religija u Egiptu je sunitski islam kojima pripada oko 90 % stanovništva. Najveća religijska manjina su Kopti kiji čine 9% od ukupnog broja stanovnika. Ostale religijske manjine su pravoslavni Grci i Jermeni, katolički Grci i Jermeni i protestanti.


Jezik

Službeni jezik u Egiptu je arapski. Egipatska verzija arapskog jezika (masri) je dominantna u arapskom svetu zahvaljujući izuzetnom značaju koji Egipat ima u medijima i obrazovanju na ovom jeziku. Egipatski arapski je usvojio elemente koptskog egipatskog jezika iz pre-islamskog vremena, kao i turskog, francuskog i engleskog jezika. Nubijci govore starim nubijskim jezikom. Berberski jezik se upotrebljava u nekoliko naselja u oazama Zapadne pustinje. Hrišćani upotrebljavaju koptski jezik za služenje liturgije. Među obrazovanim Egipćanima u upotrebi su engleski i francuski jezik.


Turizam

Turizam je jedna od najvažnijih privrednih grana i izvora prihoda egipatske države. Za strane turiste najprivlačniji su lokaliteti iz vremena starog Egipta blizu Kaira, Aleksandrije, Gize i Luksora. Luksor je početna tačka za krstarenja Nilom do Asuana i posetu Dolini kraljeva. Najjužnija poznata atrakcija Egipta je hram Abu Simbel blizu sudanske granice.
Najvažnije letovalište je grad Hurgada na Crvenom moru. U poslednjih nekoliko godina važno letovalište je postao Šarm el Šeik na južnom delu Sinajskog poluostrva, popularno kod ronilaca. Najveći broj turista na letovanje dolazi u paket aranžmanima iz Italije, Nemačke, Rusije i drugih evropskih zemalja.
Egipat je 2007. posetilo oko 9,8 miliona turista, i pored opasnosti predstavljaju islamski fundamentalisti, koji su od 1992. izveli niz napada na strane turiste. Najteži napad se odigrao 23. jula 2005. kada je od eksplozije bombe u Šarm el Šeiku poginulo 64 ljudi, a ranjeno 200.


Kultura

Egipatska kultura baštini 5.000 godina pisane istorije. Stari Egipat je bio jedna od najstarijih civilizacija i tokom milenijuma, Egipat je zadrža izvanredno kompleksnu i jaku kulturu koja je uticala na kasnije kulture Evrope, Bliskog istoka i drugih afričkih država. Posle perioda faraona, Egipat je došao pod uticaj helenske, hrišćanske i islamske kulture. Danas mnogi aspekti egipatske drevne kulture postoje u interakciji sa novim elementima, uključujući i uticaj zapadne kulture, koja i sama ima korene u starom Egiptu.
Glavni grad, Egipta, Kairo, je najveći grad Afrike i vekovima je bio čuven kao centar obrazovanja, kulture i trgovine. Egipat ima najveći broj dobitnika Nobelove nagrade u Africi i arapskom svetu. Književnik Nagib Mahfuz je dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1988. godine. Nobelovu nagradu su dobili egipatsko-američki fizičar Ahmed Zevail, političari Anvar el Sadat i Muhamed el Baradei.
Neki egipatski političari su ili su bili na čelu važnih međunarodnih organizacija, poput Butrosa Galija koji je bio generalni sekretar Ujedinjenih nacija i Muhameda el Baradeja koji je predsednik Međunarodne organizacije za nuklearnu energiju


Praznici

Egipatski religijski praznici se računaju prema lunarnom kalendaru (Ramazanski bajram, Kurban-bajram, Maulid al Nabi). Islamski kalendar je kraći od gregorijanskog kalendara, a postoji 11 verskih praznika u toku godine. Ramazanski običaji se poštuju, iako mnogi mladi modifikuju neke običaje, kao vreme počinka. Ramazan je važno vreme za društvene kontakte i zajedničke proslave muslimana.
Maulid (ar. rođenje) je mešavina vašara i verskog praznika kojim se proslavlja rođendan proroka Muhameda (Maulid al Nabi), ili nekog drugog svetog čoveka muslimanske ili koptske vere. Praznovanje Mulida se obavlja uz puno hrane, javnih priredbi i ceremonija.


Hrana i piće

Koshari – jelo od rezanaca, pirinča, paradajza,
različite vrste supa,
sarmice od vinove loze,
babaghanoush – jelo od samlevenog patlidžana,
kummus - pasta od susama i različitih vrsta semenki,
baklava ,
Umm Ali – slatkiš sličan pudingu sa suvim grožđem.

Republika: Arapska Republika Egipat
Glavni grad: Kairo
Službeni jezik: arapski
Stvaranje:
- Prva dinastija oko 3150. p. n. e.
- Nezavisnost 28. februar 1922.
- Republika 18. jun 1953.
Površina:
- Ukupno 1.001.450 km²
- Voda (%) 0,632
Stanovništvo:
- 2006. 72.798.031
- Gustina 74/km²
Valuta: Funta (EGP)
Vremenska zona: UTC +2 i +3
Pozivni broj: +20